www.derneklerdergisi.com

Giriş
Ankara ilinde Temmuz ayı itibariyle kayıtlı 8280 dernek faaliyetlette bulunmaktadır. Ankara’da faaliyet gösteren derneklerde şu anda 20.251 kişi istihdam edilmektedir. Bu sayının 16.420’si ücretli çalışan, kalan 3837’i ise gönüllü çalışanlardan oluşmaktadır. Toplam rakamın 16.579’u tam zamanlı, 1.447’si yarım zamanlı geri kalan 2225’i ise proje zamanlıdır.

Mevcut derneklerin birçoğu kaynak bulma sıkıntısı yaşamaktadır. Derneklerin Ankara İl Dernekler Müdürlüğüne yaptıkları beyanlar doğrultusunda derneklerin maddi durumları incelenecek olursa gelir beyan eden dernek sayısında ve toplam dernek gelirlerinde her yıl artış görülmektedir. Her ne kadar rakamlar artış gösterse de dernekler istenilen ekonomik düzeyi yakalamakta zorlanmaktadırlar.

Kayıtlara bakıldığında Ankara ilinde 200 civarında yurt dışı kaynaklı proje olduğu görülmektedir. Bu projelere AB, Birleşmiş Milletler gibi büyük kuruluşların yanı sıra Avrupa ve Amerika gibi yerlerden çok sayıda STK da destek vermiş ve halen destek vermektedir. Bu projelerin amaçları doğayı korumak, mültecilere yardım etmek, gençleri bilinçlendirmek ve halka sivil toplum bilinci vermek gibi çeşitli alanlara yayılmıştır.

Son 3 yıl içerisinde (2006-2009) tamamlanmış ve halen devam etmekte olan 90 civarında AB fonlarından faydalanılarak yürütülen proje bulunmaktadır.

AB fonlarından yararlanılarak yürütülen projelerden en büyüğü sivil toplum örgütlerinin güçlendirilmesi ve sivil toplum diyaloğunun geliştirilmesi amacını taşımakta, 2007 yılında başlayıp 2009 yılına kadar devam eden 2 yıllık bir süreci kapsamakta ve toplam meblağı ise 1.690.000 Avroyu bulmaktadır.

1.Ankara İlinde Faaliyet Gösteren Dernek Sayısının İlçelere Göre Dağılımları
Grafiklerde de belirgin bir şekilde görüleceği üzere Çankaya ilçesi dernekleşmede Ankara’nın en önde gelen ilçesi konumundadır. İlçenin bu durumunda halkın sosyo-kültürel yapısıyla birlikte nüfus sayısının fazla olmasının da katkısı vardır. Dernek sayısında Çankaya’yı; Altındağ, Keçiören ve Yenimahalle ilçeleri izlemektedir. Bu ilçelerdeki dernek sayısı özellikle son yıllarda artış göstermiştir. Toplumdaki sivil toplum bilincinin artmasıyla birlikte dernekleşmenin de arttığı düşünülmektedir. Geri kalan ilçelerdeki dernek sayısı ilk 4 sıradaki ilçelerle kıyaslanamayacak kadar azdır. Bu ilçelerin genel olarak sosyal ve ekonomik faaliyetler olarak düşük seviyede olmaları dernekleşmelerine de yansımaktadır.







2.Ankara İlinde Faaliyet Gösteren Derneklerin Nevilerinin Ülke ve İl Genelindeki Dağılımları
Ankara ilindeki dernek sayısı, Türkiye genelinde faaliyet gösteren dernek sayısının %10’unu oluşturmaktadır. Ankara ili bu oranla ülke genelinde en çok dernek bulunduran ikinci il onumundadır. Ülke genelinde, uluslararası faaliyet gösteren derneklerin %30’dan fazlası Ankara’da bulunmaktadır. Ülke genelinde, dostluk üzerine faaliyetlerde bulunan derneklerin %30’a yakını yine Ankara ilinde faaliyet göstermektedir. Sivil haklar alanında çalışan derneklerin sayısı il içinde düşük oranda kalsa da ülke genelindeki toplam sayının %10’undan fazladır. Dikkatleri çeken bir diğer alan ise öğrenci dernekleridir. Öğrenci dernekleri il genelindeki derneklerin yaklaşık olarak %1’ini oluştururken yurt genelindeki öğrenci derneklerinin %10’unu oluşturmaktadır.



3.Ankara İlindeki Derneklerin Faaliyetlerinin Kapsadığı Alana Göre Dağılımları
Ankara’daki derneklerin %27.8’i ulusal düzeyde çalışmaktadır. Bu oran dağılım içindeki en büyük paya sahiptir. İkinci sırayı ise il genelinde %25’lik pay ile mahalle/semt düzeyinde çalışan dernekler almaktadır. Bu dernekler genel olarak çevreni düzenlenmesi ve güzelleştirilmesi alanında çalışarak şehirciliğe katkıda bulunmaktadırlar. Bu faaliyet alanı STK’ların günlük hayatın içinde en çok fark edildikleri alanlardan birini oluşturmaktadır.

Üçüncü sırayı %23.5’lik oranla il düzeyinde faaliyet gösteren dernekler almaktadırlar. Çeşitli mesleki dayanışma dernekleri genel olarak bu grup içinde yer almaktadırlar. İlçe düzeyinde faaliyet gösteren dernekler sıralamada %12’lik pay ile 4. sırada gelmektedirler. Faaliyet alanını tüm dünya olarak belirlemiş dernekler, Ankara’daki derneklerin içinde %3’lük bir oran teşkil etmektedirler. Bu tip dernekler dünya genelinde proje gerçekleştirebilme yetenekleri ile oldukça profesyonel olarak çalışan derneklerdir. Son sırayı ise %2.8’lik bir oran ile bölgesel bazda çalışan dernekler almaktadır. Bu dernekler çalışma alanları olarak tek bir coğrafi bölgeyi belirlemişlerdir. Tarım alanında faaliyet gösteren dernekler bu tip çalışma alanı belirleyebilmektedirler.



4.Ankara İlindeki Derneklerin hedef Kitlelerine Göre Dağılımları
Faaliyetteki derneklerin büyük bir çoğunluğu hedef kitle olarak “tüm insanları” belirlemişlerdir. Tabloda dikkatleri çeken ise yaşlılar, hastalar ve engelliler ile ilgili derneklerin sayısın azlığıdır. Kadınlar konusunda faaliyet gösteren dernek sayısının il genelinde az olması da bu konuda toplumun bilinçli bir şekilde örgütlenmediğini göstermektedir. Gençleri hedef kitle olarak belirlemiş dernek sayısı ise başka hedef kitleleri olan derneklere nispeten biraz daha fazladır. Gençlerle ilgili dernek sayısının 1000’e yakın olması tablonun olumlu yanlarından biridir.



5.Ankara İlindeki Derneklerin İlçeler Bazında Nevilerine Göre Dağılımları
Çankaya ilçesi genel olarak bütün kategorilerde en çok faaliyet gösteren dernek sayısıyla ilk sırada yer almaktadır. İlçenin dernek sayısının fazlalığı bu durumun doğal karşılanmasını gerektirmektedir. Çankaya ilçesi özellikle dostluk ve mesleki dayanışma grubundaki dernek sayısının fazlalığı ile dikkat çekmektedir. Altındağ ilçesi ise yardımlaşma alandaki dernek sayısının fazlalığı ile göze çarpmaktadır. Keçiören ilçesi dini hizmetler alanındaki dernek sayısında ilk sırada yer almaktadır. Bu durumda ilçenin sosyo-kültürel yapısı etkili olmaktadır. Mamak ilçesi, kalkınma ve dini hizmetler alanlarındaki dernek sayısıyla tabloda dikkat çekmektedir. Yenimahalle ilçesi, hiçbir kategoride ilk sırayı alamamaktadır fakat yardımlaşma, spor ve din hizmetleri alanlarında ise faaliyetteki dernek sayısı ile sivil toplum bilinci konusunda geride olmadığını göstermektedir.



6.Ankara İlinde Yurt Dışından Yardım Alan Dernekler
Bu alanda da ilk sırayı 95 yurt dışı yardımı ile Çankaya ilçesi almaktadır. İkinci sırada 9 yardım ile Yeni Mahalle bulunmaktadır. İlk iki sıradaki ilçeler arasındaki bu fark Çankaya ilçesinde yurt dışından yardım almaya yönelik diğer ilçelere oranla daha fazla çalışma yapıldığını göstermektedir. Üçüncü sırada 6 yardım ile Altındağ bulunmaktadır. Bu ilçeleri sırasıyla Keçiören(3), Sincan(2), Mamak(1) ve Etimesgut(1) izlemektedir.

7.İl Genelindeki Federasyon ve Konfederasyonlar
Ülke genelindeki 19 konfederasyondan 10’u Ankara ilinde bulunmaktadır. Bu durum, dernek faaliyetlerinde merkezin genel olarak Ankara olarak belirlenmesinden kaynaklanmaktadır. Ankara ilinin, başkent olması bu durumun oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Aynı zamanda ülke genelinde faaliyette bulunan 435 federasyondan 89’u ise Ankara ilinde bulunmaktadır.


Ankara İlindeki Konfederasyonların Listesi

1.Türkiye Sakatlar Konfederasyonu
2.Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonu
3.Türkiye Genç İşadamları Konfederasyonu
4.Türk Boyları Konfederasyonu
5.Eczane Teknisyenleri Konfederasyonu
6.Özel Sürücü Kursları Konfederasyonu
7.Avcılık ve Yaban Av Hayatı Koruma Konfederasyonu
8.Engelliler Konfederasyonu
9.Gençlik Konfederasyonu
10.Gözlükçüler ve Optisyenler Konfederasyonu